Home » Uncategorized » BỆNH VIRUS HẠI KHOAI LANG

BỆNH VIRUS HẠI KHOAI LANG

Rate this post

Các bệnh virus khoai lang được phát hiện phần lớn ở châu Phi. Cho đến nay, bệnh gây hại hầu hết các vùng trồng khoai lang trên thế giới. Hiện nay, các nghiên cứu về bệnh còn rất hạn chế. Các bệnh virus chủ yếu trên khoai lang hiện nay là Sweet potato feathery mottle virus SPFMV), Sweet potato vein mosaic virus (SPVMV), Sweet potato latent virus (SPLV), Sweet potato mild mottle virus (SPMMV), Sweet potato caulimovirus SPCV), Sweet potato yellow dwarf virus (SPYDV).

Theo kết quả điều tra của Trường ĐH Nông nghiệp I và Viện KHKT Nông nghiệp Việt Nam (1994), ở nước ta xuất hiện các bệnh khảm lá dưa chuột trên khoai lang (CMV), virus chân chim (SPFMV) và virus đốm vàng (SPCV). Trên các giống khoai lang trồng tại Hà Bắc (cũ), bệnh virus nhiễm trên các giống khoai Lim, Hoàng Long và Muồng đỏ với tỷ lệ từ 10 – 18%.

a) Bệnh virus chân chim hại khoai lang (Sweet potato feathery mottle virus – SPFMV) Potyviridae:
Bệnh hại phổ biến ở các vùng trồng khoai lang trên thế giới. Bệnh làm giảm năng suất đáng kể trên những giống khoai lang mẫn cảm với bệnh. Ở nước ta, tỷ lệ bệnh trên giống khoai Muống đỏ là từ 5 – 13%.

Triệu chứng bệnh:
Triệu chứng bệnh phụ thuộc vào nhiều yếu tố mẫn cảm của cây ký chủ, độc tính của chủng virus gây bệnh và điều kiện ngoại cảnh.

Triệu chứng bệnh thể hiện rõ trên lá, lá cây bệnh có màu xanh nhạt xen kẽ các vết khảm xanh xẫm, gân lá có màu vàng sáng, phiến lá co hẹp và mép lá có màu xanh vàng.

Đôi khi, trên gân lá có các vết chết hoại. Virus gây bệnh có thể gây hại củ. Củ khoai lang nhiễm bệnh thường biến dạng vỏ củ bị nứt rạn, sần sùi có màu nâu đỏ. Vết bệnh có thể bao bọc quanh củ. Ruột của thường bị xốp và thối. Triệu chứng bệnh thể hiện rõ ở nhiệt độ 250C.

Nguyên nhân gây bệnh:
Bệnh do Sweet potato feathery mottle virus (SPFMV) gây ra. Virus gây bệnh thuộc nhóm Potyvirus. Virus hình sợi mềm, kích thước 13 x 850nm. Axít nucleic của virus gây bệnh là ARN dạng sợi đơn, trọng lượng phân tử là 3,7 x 106. Virus có thể hình thành các thể vùi có hình cánh quạt trong mô cây bệnh.

Virus lan truyền qua rệp muội họ Aphididae theo kiểu không bền vững. Ngoài ra, virus có thể lan truyền qua tiếp xúc cơ học, qua củ giống và các phương pháp nhân giống vô tính khác. Virus có nhiều chủng gây hại như chủng SPYMV – RC gây các vết chết cục bộ trên củ khoai lang giống Jersey.

Nhiều chủng virus tạo ra các vết chết cục bộ trên cây rau muối Chenopodium amaranticolor và C. quinoa.Virus gây bệnh có thể nhân lên trên cây thuốc lá Nicotianae benthamiana.

Phòng trừ:
Ở Mỹ đã chọn tạo được một số giống khoai lang chịu bệnh, đây cũng là biện pháp tốt nhất để phòng trừ bệnh. Ngoài ra, cần sử dụng nguồn giống sạch bệnh và lấy củ giống từ những vùng không nhiễm bệnh.

b) Bệnh virus khảm dưa chuột (Cucumber mosaic virus – CMV) hại trên khoai
lang

Bệnh thường làm cây còi cọc, có đốm khảm vàng trên lá, sau đó toàn cây bệnh cũng biến vàng. Khi nhiễm hỗn hợp với virus chân chim sẽ làm bệnh trở nên nặng hơn.

Bệnh rất phổ biến ở Israel và miền Tây châu Phi (Clark &Mayer, 1988).

Virus có hình cầu, kích thước 30 nm. Virus có thể truyền bằng cơ học và hầu hết do rệp muội họ Aphididae truyền theo kiểu không bền vững (non persistant).

Virus có khả năng truyền qua củ khoai lang và phương pháp nhân giống vô tính.

Facebook Comments

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

*